Prevođenje zakonodavstva Evropske unije u Bosni i Hercegovini

Prevođenje zakonodavstva Evropskih zajednica (EZ) i Evropske unije (acquis communautaire) je sastavni dio predpristupne strategije svake države koja se priprema za članstvo u Evropskoj uniji (EU). Postojanje prijevoda acquis-a je pretpostavka pravovremenog i kvalitetnog usklađivanja nacionalnog zakonodavstva sa zakonodavstvom EU. 

Danom pristupanja cjelokupno zakonodavstvo EU postaje obavezujuće za sve građane nove zemlje članice, te je neophodno na vrijeme početi izradu tzv. nacionalne verzije acquis communautaire-a i na taj način osigurati svim građanima pristup zakonodavstvu EU na njima razumljivom jeziku.

Iako se radi o velikom broju stranica koji treba prevesti (oko 105.000 stranica Službenog glasnika EU), najveći izazov, ustvari, predstavlja sam proces prevođenja koji podrazumijeva više faza i angažman velikog broja stručnjaka različitih profila (prevoditelji, pravnici, stručnjaci za pojedine oblasti acquis-a, itd.)

Prvi korak u ovom procesu je formiranje odgovarajuće jedinice zadužene za koordinaciju aktivnosti u vezi sa prevođenjem acquis-a. Nakon toga slijedi utvrđivanje prioriteta i potreba za prevođenjem koje se vrši u skladu sa relevantnim planovima i programima određene zemlje na putu ka EU (Program integriranja, Nacionalni program usvajanja acquis-a - NPAA). Na osnovu definisanih potreba vrši se planiranje, te prevođenje i utvrđivanje terminologije, što je jedna od najznačajnih faza procesa prevođenja. Nakon toga slijedi lingvistička redaktura, odnosno prva provjera prijevoda sa jezičkog stanovišta, te stručna redaktura koja podrazumijeva provjeru stručne terminologije. Pravna redaktura je završna redaktura u toku koje se provjerava ispravnost prijevoda s pravnog stanovišta.  

Svaka država kandidat za članstvo u Evropskoj uniji, koja preuzme obavezu prevođenja acquis-a, mora uspostaviti vlastiti sistem organizacije i realizacije cjelokupnog procesa. Koordinacija i organizacija procesa prevođenja acquis-a u Bosni i Hercegovini je u nadležnosti Direkcije za evropske integracije, odnosno njenog Sektora za prevođenje iz područja evropskih integracija. Ovaj Sektor je preduzeo niz pripremnih aktivnosti za otpočinjanje procesa prevođenja acquis-a, te realizirao nekoliko konkretnih projekata.

Prvi i najznačajniji projekat je izrada Terminološkog rječnika evropskih integracija  koji predstavlja prvi korak u razvoju terminologije evropskih integracija i osiguranju njene dosljedne primjene. Zatim je uslijedilo formiranje interne višejezične terminološke baze, te stvaranje osnove za izgradnju prevodilačke memorije u okviru prevodilačkog softvera TRADOS.

Direkcija je za potrebe usklađivanja zakonodavstva BiH sa acquis-em prevela i izvršila redakturu određenog broja pravnih propisa EU iz oblasti energije, zaštite okoliša, zajedničke vanjske i sigurnosne politike, slobodnog kretanja roba, itd.

U saradnji sa Projektom tehničke pomoći EK izrađena je lista terminoloških resursa na internetu za prevoditelje u BiH  koja sadrži veliki broj linkova za rječnike, glosare i druge korisne informacije o jezicima i prevođenju koji su dostupni na internetu.

Započeta je i izrada Strategije prevođenja koja bi pored metodologije, odnosno opisa modela prevođenja acquis-a u BiH, trebala sadržavati i prijedloge plana saradnje sa resornim ministarstvima, model razvijanja terminologije, dinamiku prevođenja, finansijski plan, te plan ljudskih potencijala i informatičke podrške cijelom procesu.

U prvoj polovini 2008. godine izvršena je redaktura teksta Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, nakon čega je izrađen Glosar glavnog teksta Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju. Ovaj englesko-bosanski,-hrvatski,-srpski glosar sadrži pojmove iz glavnog teksta Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, a cilj mu je ujednačavanje terminologije iz područja evropskih integracija. Glosar je izrađen samo u elektronskoj verziji i dostupan je na web stranici Direkcije.

Nakon što je Republika Hrvatska Bosni i Hercegovini ustupila prijevode acquis communautaire-a na hrvatski jezik, predsjedavajući Vijeća ministara BiH je Direkciji za evropske integracije, kao glavnom koordinatoru procesa prevođenja zakonodavstva EU u BiH, predao ove prevode. S obzirom da prijevodi pravnih akata EU uveliko mogu olakšati proces usklađivanja zakonodavstva BiH sa acquis communautaire-om, sve institucije u BiH se mogu obratiti Direkciji i u skladu sa svojim potrebama i prioritetima zatražiti ove prevode.

Obrazac ovog zahtjeva možete preuzeti ovdje:
ZAHTJEV ZA PREVOD PRAVNIH AKATA EU